วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย ...

ปีที่ 11 ฉบับที่ 1 เดือน มกราคม - มีนาคม ปี พ.ศ. 2564


ไฟล์ ดาวน์โหลด

     1624250734-7(51-58).pdf

   หน้าที่ 51

พระครูวรกิจสุนทร

CAS1046

ชื่อผู้วิจัย   พระครูวรกิจสุนทร
ชื่อผู้ส่งวารสารร่วม/ที่ปรึกษา สถานะ 1, พระมหาประกาศ อาภากโร2, ชาญชัย เพียงแก้ว3, พระครูโพธิธรรมานุศาสก์4
วารสารฉบับเต็ม


สาขา

สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
ชื่อบทความ (ภาษาไทย) ศึกษากระบวนการสร้างเสริมสุขภาพของชุมชนโดยใช้สมุนไพรในจังหวัดมหาสารคาม
ชื่อบทความ (ภาษาอังกฤษ)
บทคัดย่อ ภาษาไทย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาองค์ความรู้ด้านสมุนไพรกับการสร้างเสริมสุขภาพของประชาชนในจังหวัดมหาสารคาม (2) ศึกษาวิธีสร้างเสริมเครือข่ายปราชญ์สมุนไพรท้องถิ่น และ (3) เสนอกระบวนการสร้างเสริมเครือข่ายปราชญ์ท้องถิ่นกับการสร้างเสริมสุขภาพด้านสมุนไพรในจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้คือ ข้าราชการที่เกี่ยวข้อง ผู้ทรงคุณวุฒิ พยาบาลจากโรงพยาบาลของรัฐ เจ้าอาวาส พระสงฆ์ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ท้องถิ่น และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 65 คน ใช้การวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วย การวิจัยเชิงเอกสาร และการวิจัยเชิงคุณภาพ ในภาคสนาม โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก และการประชุมกลุ่มย่อย
ผลการวิจัย พบว่า
1. องค์ความรู้ด้านสมุนไพรกับการสร้างเสริมสุขภาพของประชาชนในจังหวัดมหาสารคาม มีการค้นพบภูมิปัญญาพื้นบ้านจากเอกสารใบลาน คือ ตำรายาวัดโพธิ์ศรีเชียงเหียน และตำรับยาเชียงเหียน 17 ตำรับ โดยมีการพัฒนายาสมุนไพรให้สามารถนำมาใช้ในรูปแบบที่สะดวกยิ่งขึ้น เช่น บรรจุแคปซูล ยาเม็ด ครีมหรือยาขี้ผึ้งเพื่อใช้ทาภายนอก เป็นต้น
2. วิธีสร้างเสริมเครือข่ายปราชญ์สมุนไพรท้องถิ่นในจังหวัดมหาสารคาม มีหมอพื้นบ้านที่มีความรู้ความสามารถในการส่งเสริมและดูแลสุขภาพของประชาชนในท้องถิ่น ด้วยภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยหรือการแพทย์พื้นบ้าน รวมทั้งเครือข่ายหมอพื้นบ้านของบ้านเชียงเหียน โดยเรียนรู้จากตำรา การถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น และจากประสบการณ์ในบริบทของวัฒนธรรมท้องถิ่น เป็นผู้มีบทบาทเยียวยาดูแลรักษาสุขภาพคนในชุมชน เป็นที่ยอมรับเชื่อถือจากชุมชน สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนในการดูแลสุขภาพในหลายมิติ ทั้งด้านกาย จิต สังคม วัฒนธรรมและความเชื่อ
3. กระบวนการสร้างเสริมเครือข่ายปราชญ์ท้องถิ่นกับการสร้างเสริมสุขภาพด้านสมุนไพรในจังหวัดมหาสารคาม ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ดังนี้ การสร้างทีมงานด้านสุขภาพ, การสร้างความตระหนักถึงปัญหาด้านสุขภาพของชุมชน, การวางแผนแก้ไขปัญหาด้านสุขภาพของชุมชน, การดำเนินงานของชุมชน และการติดตามประเมินผล ดังนั้น การตระหนักถึงสุขภาพที่ดีอันเกิดจากสมุนไพรในชุมชน จะทำให้มีสุขภาพกายที่แข็งแรงและเกิดการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพของคนในชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป
คำสำคัญ
บทคัดย่อ ภาษาอังกฤษ This research aimed to (1) study the knowledge of herbs and health promotion of people in Mahasarakham Province, (2) study methods for enhancing local herbal sages networks and (3) propose a process for enhancing the local sages network and herbal health promotion in Mahasarakham Province. The sample groups in this research are government officials, experts, nurses from government hospitals, abbot, monks, community leaders, local sages and other participants involved in the study, total of 65 people. Mixed research method applied to use consisted of documentary research, qualitative research
in the field study by using in-depth interviews and focus group.
The results found that :
1. The knowledge of herbs and health promotion of the people in Mahasarakham Province has discovered local wisdom from Bai Lan documents which are recipe book of Wat Pho Si Chiang Hian drug recipe and 17 Chiang Hian recipe has been developed by using herbal medicine to be more convenient to use, such as capsules, tablets, creams or ointments for external application, etc.
2. The methods for enhancing local herbal sages networks in Mahasarakham Province, with folk doctors knowledgeable in promoting and caring for the health of the local people with the knowledge of traditional Thai medicine or folk medicine, including the local doctor network of Ban Chiang Hian by learning from textbooks, Inheritance from generation to generation and from experience in the context of local culture is a person who plays a role in the healing, health care of people in the community being accepted and trusted by the community able to respond the needs of people in health care in many dimensions, both physical, mental, social, cultural and belief.
3. The process for enhancing the local sages network and herbal health promotion in Mahasarakham Province could be divided into five processes as follows: Forming health teamwork, Raising awareness for community in health problems, Planning to solve community health problems, Community operations and Monitoring and evaluation. Therefore, awareness of the good health caused by herbs in the community will lead to a healthy body and the use of herbs in sustainable health care of people in the community.
This research aimed to (1) study the knowledge of herbs and health promotion of people in Mahasarakham Province, (2) study methods for enhancing local herbal sages networks and (3) propose a process for enhancing the local sages network and herbal health promotion in Mahasarakham Province. The sample groups in this research are government officials, experts, nurses from government hospitals, abbot, monks, community leaders, local sages and other participants involved in the study, total of 65 people. Mixed research method applied to use consisted of documentary research, qualitative research in the field study by using in-depth interviews and focus group. The results found that : 1. The knowledge of herbs and health promotion of the people in Mahasarakham Province has discovered local wisdom from Bai Lan documents which are recipe book of Wat Pho Si Chiang Hian drug recipe and 17 Chiang Hian recipe has been developed by using herbal medicine to be more convenient to use, such as capsules, tablets, creams or ointments for external application, etc. 2. The methods for enhancing local herbal sages networks in Mahasarakham Province, with folk doctors knowledgeable in promoting and caring for the health of the local people with the knowledge of traditional Thai medicine or folk medicine, including the local doctor network of Ban Chiang Hian by learning from textbooks, Inheritance from generation to generation and from experience in the context of local culture is a person who plays a role in the healing, health care of people in the community being accepted and trusted by the community able to respond the needs of people in health care in many dimensions, both physical, mental, social, cultural and belief. 3. The process for enhancing the local sages network and herbal health promotion in Mahasarakham Province could be divided into five processes as follows: Forming health teamwork, Raising awareness for community in health problems, Planning to solve community health problems, Community operations and Monitoring and evaluation. Therefore, awareness of the good health caused by herbs in the community will lead to a healthy body and the use of herbs in sustainable health care of people in the community.
Keyword Health Promotion, Herbs, Local Sages Network